ประวัติศาสตร์ชุมชน

บ้านเมืองบัวเป็นที่ตั้งของชุมชนโบราณยุคก่อนประวัติศาสตร์มีแหล่งโบราณสถานหลายแห่งเช่น สุสานมนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์  กู่เมืองบัวศิลปะขอมแบบบาปวนคูน้ำคันดินล้อมรอบชุมชนของคนโบราณ  ตั้งอยู่ในเขตทุ่งกุลาร้องไห้  มีหลักฐานบ่งชี้ว่าเป็นชุมชนและเมืองโบราณที่เคยรุ่งเรืองมาก่อน  คือ  ที่ตั้งหมู่บ้านเป็นเนินดินสูงมีคันดินคูน้ำล้อมรอบด้านทิศเหนือ ตะวันออกและทิศใต้ พบหลุมฝังศพ  โครงกระดูก  พบภาชนะดินเผาลายเชือกทาบเคลือบโคลนสีแดงในหลุมฝังศพ  นักวิชาการโบราณคดีสันนิษฐานว่าเป็นแหล่งโบราณยุคเดียวกันกับโบราณคดีบ้านเชียง จังหวัดอุดรธานี  มีอายุประมาณ  2,500  ปี  มาแล้ว

การขุดค้นโบราณคดีโดยฝ่ายวิชาการ  
สำนักงานโบราณคดีและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติที่  8  อุบลราชธานี  ได้มาขุดค้นสำรวจแหล่งโบราณสถานของบ้านเมืองบัวเมื่อปี  2541  พบหลักฐานหลายอย่างว่าบ้านเมืองบัวเป็นชุมชนโบราณสมัยก่อนประวัติศาสตร์มีอายุประมาณ  1,800 – 2,500  ปีมาแล้ว (วัฒนธรรม พัฒนาการทางประวัติศาสตร์เอกลักษณ์และภูมิปัญญาจังหวัดร้อยเอ็ด. 2542) 
                

ชุมชนโบราณที่อยู่ใกล้เคียงและอยู่ในยุคเดียวกันกับชุมชนโบราณเมืองบัวสมัยก่อนประวัติศาสตร์  คือ
                1.  แหล่งโบราณคดีโนนกระด้อง  อยู่ด้านหลังโรงพยาบาลอำเภอเกษตรวิสัย
                2.  แหล่งโบราณคดีบ้านโพนเงิน  ตำบลเมืองบัว  
                3.  แหล่งโบราณคดีบ้านสำราญดอนกลาง  ตำบลเมืองบัว  
                4.  แหล่งโบราณคดีบ้านหนามแดง  ตำบลเมืองบัว
                5.  แหล่งโบราณคดีบ้านหัวดงกำแพง  ตำบลเมืองบัว
                6. แหล่งโบราณคดีบ้านม่วย  ตำบลกู่กาสิงห์
                7. แหล่งโบราณคดีบ้านต่องต้อนและบ้านสงแคน  ตำบลกู่กาสิงห์
                8.  แหล่งโบราณคดีบ้านจานทุ่ง  ตำบลหนองแวง  อำเภอเกษตรวิสัย
                9.  แหล่งโบราณคดีบ้านน้ำอ้อม  ตำบลน้ำอ้อม  อำเภอเกษตรวิสัย
                10.แหล่งโบราณคดีบ้านหัวดอนชาติ  ตำบลโนนสว่าง  อำเภอเกษตรวิสัย